By Hectonichus - Kalugaringon nga buhat, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15092756

Bug-bitten thee: smaakvol dankzij dwergsprinkhanen!

De symbiose tussen planten en dieren is fantastisch. De kleine beetjes van de groene dwergcicade (Empoasca onukii) lokt een chemische tegenreactie van de theestruik uit die leidt tot een unieke, zoete theesmaak. De bekendste bug-bitten thee is Dong Fang Mei Ren (ook wel Oriental Beauty genaamd, een Oolong uit Taiwan). In dit artikel vertellen we meer over theesoorten met insectenbeten. Wat is bug-bitten thee precies en waar komt de zoete smaak eigenlijk vandaan?

Een feestmaal voor de dwergcicade

De groene dwergcicade wordt in Oost Azië als een serieuze plaag voor de theeplant gezien. Toch zorgt dit kleine insectje van slechts 3 millimeter groot voor een ware thee delicatesse: de beroemde Oriental Beauty Oolong thee (oorspronkelijk afkomstig uit Taiwan) dankt zijn zoete smaak aan het diertje. In heel Zuidoost Azië komt de groene dwergcicade voor, dus is er ook een Vietnam Beauty. Onder gecontroleerde omstandigheden zorgen de wisselwerking tussen de theeplant en de dwergcicade voor de unieke zoete smaak van deze thee. Het begint allemaal met het hongerige sprinkhaantje dat zijn tanden in de bladeren van de theeplant zet. Feest voor de dwergcicade! Maar de plant is minder blij…

Zoete smaak als verdediging van de theeplant

De plant reageert met een zelfverdedigingsactie door vluchtige chemische stoffen in de lucht vrij te laten. Het is nog niet niet duidelijk wat deze chemische stoffen in dit specifieke voorbeeld precies doen (er zijn aanwijzingen dat ze kleine spinnen aantrekken die de dwergcicaden opeten). Wel weten we dat deze specifieke mix van chemische stoffen niet wordt gemaakt wanneer andere insecten de plant aanvallen.

Toevallig genoeg ruiken deze stoffen juist lekker als je een mens bent en zorgen voor een zeer smakelijk kopje thee. Door de insectenaanval komt de stof linalool uit de theeplant vrij, een naar zoete bloemen ruikend goedje dat ook vaak aan wasmiddelen en verzorgingsproducten wordt toegevoegd. Dankzij de gaatjes in de bladeren maakt de theeplant bovendien extra theaflavines aan, die een frisse toon aan het zoete aroma geven.

Je kunt de geur van een Oriental Beauty al op het theeveld ruiken. De zoete smaak van de thee komt dus uit de theeplant zelf, het is niet het speeksel of andere delen van de insecten die de smaak afgeven. Ook de oxidatie speelt op het theeveld nog geen bepalende rol voor de smaak.

Vietnam Beauty Oolong | Evermore
Een Vietnam Beauty Oolong die het hele theeverwerkingsproces heeft doorlopen

Niet het begin van het oxidatieproces

De aanval met gaatjes die de groene dwergcicade in het theeblad maakt wordt vaak gezien als “het begin van het oxidatieproces”. Er treedt immers altijd oxidatie op wanneer plantenbladeren beschadigd worden, net zoals een appel bruin wordt als je er een hap uit neemt. Toch zijn de aangetaste theebladeren door dwergcicaden nog niet genoeg geoxideerd om al onderdeel te zijn van het theeverwerkingsproces. Je kunt van de aangetaste bladeren bijvoorbeeld ook nog groene thee (= niet geoxideerde thee) maken als je dat zou willen.

Een gecontroleerde plaag zonder insecticiden

Ondanks het feit dat de gaatjes maar klein zijn, vormen dwergcicaden toch een bedreiging voor de theeplant. Bij te veel beetjes sterft het blad af en wordt de smaak van de thee bitter. Dat er voor het in toom houden van de dwergcicades geen insectenbestrijdingsmiddelen nodig zijn, laat een onderzoek uit 2019 naar groene dwergcicades op Chinese theevelden zien: de mijt Anystis baccarum (een nog kleiner diertje van slechts 1,5 mm!) is een natuurlijke vijand van de dwergcicade die kan ondersteunen in het onderdrukken van plagen.

Kortom, het is waar dat de unieke smaak van Oriental Beauty thee (en andere bug-bitten thee) grotendeels het gevolg is van insectenbeten. Het zijn echter niet de insecten zelf of hun speeksel dat je proeft, maar de chemische stoffen die de theeplant afgeeft als reactie op die insecten. Door de inzet van natuurlijke vijanden kunnen insectenbestrijdingsmiddelen mogelijk tot een minimum worden beperkt.

Bug-bitten theesoorten van Evermore

Lees meer artikelen uit deze categorie:

Geef een reactie

We informeren je als dit product weer op voorraad is. Laat je e-mailadres hier achter, dan houden we je op de hoogte!